Is AI-training verplicht voor medewerkers?
Steeds meer organisaties vragen zich af: moeten wij onze medewerkers verplicht trainen in het gebruik van AI? Het korte antwoord: ja, en dat staat zwart op wit in de Europese AI Act.
De wettelijke basis: AI Act artikel 4
Sinds 2 februari 2025 is artikel 4 van de AI Act van toepassing. Dit artikel verplicht organisaties om maatregelen te nemen zodat medewerkers die met AI-systemen werken voldoende AI-geletterd zijn.
Dat betekent in de praktijk:
- Medewerkers die AI-tools gebruiken op het werk moeten begrijpen wat die tools doen
- Ze moeten de risico's en beperkingen van AI kennen
- Ze moeten veilig en verantwoord met AI kunnen omgaan
De wet schrijft niet exact voor welke training je moet geven. Wel moet je aantoonbaar actie hebben ondernomen.
Voor wie geldt de verplichting?
De verplichting geldt voor:
- Gebruikers van AI-systemen: organisaties die AI inzetten in hun bedrijfsprocessen
- Aanbieders van AI-systemen: bedrijven die AI-toepassingen ontwikkelen of aanbieden
- Alle medewerkers en andere personen die namens de organisatie AI-systemen bedienen
Dit geldt voor alle sectoren en alle bedrijfsgroottes, van zzp'er met een AI-abonnement tot multinational met eigen AI-modellen.
Wat telt als 'voldoende maatregel'?
De AI Act laat ruimte voor eigen invulling. Maatregelen die aantoonbaar bijdragen aan AI-geletterdheid zijn onder andere:
- E-learnings over AI-basiskennis en veilig gebruik
- Workshops of trainingen afgestemd op specifieke functies
- Interne richtlijnen en een AI-beleid voor medewerkers
- Awareness-sessies over AI-risico's en verantwoord gebruik
- Onboarding waarbij AI-gebruik standaard aan bod komt
Belangrijk: documenteer wat je doet. Bij een audit wil je kunnen aantonen dat je actie hebt ondernomen.
Wat zijn de risico's als je niets doet?
Organisaties die geen maatregelen nemen lopen de volgende risico's:
- Toezicht van nationale AI-autoriteiten zoals de ACM en andere toezichthouders
- Boetes: de AI Act kent boetes tot EUR 35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet voor ernstige overtredingen
- Aansprakelijkheid als medewerkers AI-fouten maken met schade als gevolg
- Reputatieschade bij klanten, partners en de arbeidsmarkt
Verschil tussen verplichte en vrijwillige AI-training
| Verplicht (AI Act) | Aanvullend (best practice) |
|---|---|
| Basiskennis AI-systemen | Promptengineering |
| Risico's en beperkingen | AI voor specifieke vakgebieden |
| Veilig gebruik van AI-tools | Geavanceerd AI-gebruik |
| Privacyregels bij AI-gebruik | AI-strategie en innovatie |
Conclusie
Ja, AI-training voor medewerkers is verplicht. De AI Act maakt duidelijk dat organisaties actief moeten investeren in AI-geletterdheid. Wacht niet op verdere handhaving, maar begin nu met een concreet trainingsplan.
Niet weten waar te beginnen? Wij helpen organisaties met praktische AI-trainingen die voldoen aan de AI Act. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Lees ook
- Wat betekent AI-geletterdheid volgens de AI Act? - begrijp de definitie en scope
- AI Act artikel 4 uitgelegd voor werkgevers - de juridische details voor werkgevers
- AI Literacy training voor bedrijven: wat, waarom en hoe - zo zet je een trainingsprogramma op
- Checklist: voldoet jouw organisatie aan de AI-literacy verplichting? - snel toetsen wat je al geregeld hebt